SpaceX: Προτείνει απόσυρση 1 εκατ. δορυφορικών κέντρων δεδομένων σε τροχιές-νεκροταφεία (Source: gr.pcmag.com – Vadim Sadovski via Shutterstock))
Ενώ οι δορυφόροι του δικτύου Starlink της SpaceX είναι σχεδιασμένοι να καίγονται πλήρως κατά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα της Γης, η εταιρεία έχει διαφορετικά σχέδια για τον προτεινόμενο στόλο της, ο οποίος περιλαμβάνει έως και ένα εκατομμύριο κέντρα δεδομένων σε τροχιά. Για αυτά τα νέα συστήματα, δεν προβλέπεται η ίδια διαδικασία απόσυρσης.
Σε πρόσφατη δήλωσή της προς την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC), η SpaceX γνωστοποίησε την πρόθεσή της να αποσύρει την πλειονότητα των μελλοντικών τροχιακών κέντρων δεδομένων. Η διαδικασία αυτή θα περιλαμβάνει την κατεύθυνσή τους σε ειδικά καθορισμένες τροχιές «νεκροταφείου», αντί της συνηθισμένης μεθόδου της ελεγχόμενης επανεισόδου και καύσης τους στην ατμόσφαιρα.
Η αρχική αίτηση που είχε υποβληθεί από την εταιρεία τον Ιανουάριο στην FCC, η οποία αφορούσε την ανάπτυξη ενός στόλου ενός εκατομμυρίου δορυφόρων, είχε ήδη αναφέρει τη δυνατότητα απόσυρσης ορισμένων δορυφόρων «γύρω από τη Γη ή σε ηλιοκεντρικές τροχιές απόρριψης» γύρω. Ωστόσο, σε μια πιο πρόσφατη κατάθεση, η οποία υποβλήθηκε την Παρασκευή, η SpaceX προχώρησε σε πιο συγκεκριμένες διευκρινίσεις, απαντώντας σε ερωτήματα που αφορούσαν την απόσυρση των κέντρων δεδομένων σε τροχιά.
Η επτασέλιδη κατάθεση της SpaceX περιέχει μια προκαταρκτική αξιολόγηση των προβλεπόμενων τροχιών για τον στόλο του ενός εκατομμυρίου δορυφόρων. Σύμφωνα με αυτή την αξιολόγηση, εκτιμάται ότι το 80% των δορυφόρων θα λειτουργεί σε υψόμετρα που κυμαίνονται μεταξύ 680 και 1.000 χιλιομέτρων. Αντίθετα, οι τροχιές-νεκροταφεία, όπου θα αποσύρονται οι δορυφόροι, θα βρίσκονται σε χαμηλότερη περιοχή, περίπου στα 500 χιλιόμετρα.
Επιπλέον, η υποβολή δηλώνει ότι «σχεδιάζει να αποσύρει όλους τους δορυφόρους που λειτουργούν κάτω από τα 600 χιλιόμετρα μέσω ελεγχόμενης επανεισόδου στην ατμόσφαιρα, σύμφωνα με όλους τους ισχύοντες κανόνες, οδηγίες και βέλτιστες πρακτικές για τη μείωση των διαστημικών αποβλήτων». Παρόλα αυτά, για τους δορυφόρους που θα βρίσκονται σε λειτουργία πάνω από τα 600 χιλιόμετρα, η εταιρεία αιτείται την δυνατότητα να τους αποσύρει με εναλλακτικό τρόπο.
Η εταιρεία ανέφερε: «Η παροχή ευελιξίας στη SpaceX για την απόσυρση δορυφόρων που λειτουργούν σε υψόμετρο άνω των 600 χλμ. σε τροχιές απόρριψης στη Γη ή σε ηλιοκεντρικές τροχιές θα εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον, καθώς τέτοιες μέθοδοι ενδέχεται να είναι πιο αξιόπιστες και βιώσιμες»
Παρόλα αυτά, η ίδια αίτηση υπονοεί ότι η πλειονότητα των προτεινόμενων κέντρων δεδομένων σε τροχιά ενδέχεται τελικά να μετατραπεί σε πλωτά διαστημικά απορρίμματα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κάθε δορυφόρος έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί μόνο για μια περίοδο πέντε ετών, σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην αρχική αίτηση. Επιπλέον, η εταιρεία αποκάλυψε επίσης ότι οι αρχικοί δορυφόροι θα έχουν ένα εντυπωσιακό μήκος 109 μέτρων, γεγονός που τους καθιστά σημαντικά μακρύτερους από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Παρά την απεραντοσύνη του διαστήματος, η τεράστια κλίμακα του σχεδίου της SpaceX υποδηλώνει ότι η απόσυρση ενός τόσο μεγάλου αριθμού δορυφόρων σε τροχιές-νεκροταφεία θα μπορούσε παρόλα αυτά να προκαλέσει επικίνδυνες συγκρούσεις με την πάροδο του χρόνου. Αυτή η εκτίμηση προέρχεται από τον Χιου Λιούις, ο οποίος είναι εμπειρογνώμονας σε θέματα διαστημικών αποβλήτων και καθηγητής αστροναυτικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.
Elon Musk: Το όραμα για 1 εκατομμύριο δορυφόρους-data centers και οι αμφιβολίες των ειδικών
Ο Lewis δήλωσε στο PCMag μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: «Η χρήση τροχιών-νεκροταφείων δεν θα ήταν καλή ιδέα. Τα εγκαταλελειμμένα ODC (διαστημικά κέντρα δεδομένων) θα συσσωρεύονταν σε τροχιές-νεκροταφεία με ρυθμό περίπου 800.000 δορυφόρων κάθε 5 χρόνια, ή 160.000 κάθε χρόνο κατά μέσο όρο» Πρόσθεσε επίσης: «Οι κίνδυνοι σύγκρουσης στις τροχιές-νεκροταφεία θα έφταναν γρήγορα σε μη βιώσιμα επίπεδα, με την πιθανότητα θραυσμάτων από τυχόν συγκρούσεις εκεί να φτάσουν σε όλες τις σημαντικές τροχιές »
Η υποβληθείσα αίτηση στην FCC δεν παρέχει λεπτομερείς εξηγήσεις για τον λόγο που η SpaceX επιθυμεί να αποσύρει τους δορυφόρους στο διάστημα, πέραν της αναφοράς ότι «μπορεί να είναι πιο αξιόπιστο και βιώσιμο». Εντούτοις, τα τροχιακά κέντρα δεδομένων αναμένεται να είναι σημαντικά μεγαλύτερα από τους δορυφόρους Starlink. Επιπλέον, θα ενσωματώνουν τσιπ GPU και συστήματα ψύξης, τα οποία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην πλήρη αποσύνθεση κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα.
Ο Lewis επισήμανε επίσης ότι η εταιρεία πιθανώς εκφράζει ανησυχίες σχετικά με την απομάκρυνση ενός τόσο μεγάλου αριθμού αντικειμένων. Αυτό συμβαίνει εν μέσω των υφιστάμενων προβληματισμών ότι η καύση των δορυφόρων Starlink θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση επιβλαβών αερίων που καταστρέφουν το όζον.
Σύμφωνα με τον ίδιο: «Με τις ποσότητες που ενδέχεται να δημιουργηθούν , οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικές και καταστροφικές» Και πρόσθεσε: «Σε κάθε περίπτωση, η εγκατάλειψη ενός τόσο μεγάλου αριθμού (και μάζας) αντικειμένων σε οποιαδήποτε τροχιά-νεκροταφείο δεν είναι αυτό που θα αποκαλούσα περιβαλλοντικά υπεύθυνο ή βιώσιμο. Είναι σαν να σπρώχνουμε το πρόβλημα (ή τον δορυφόρο) μπροστά και να αφήνουμε το χάος στις μελλοντικές γενιές να το καθαρίσουν. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι θα μπορούσαμε να επαναχρησιμοποιήσουμε ή να ανακυκλώσουμε τα εξαρτήματα και τα υλικά, αλλά μέχρι να διαθέτουμε την υποδομή σε τροχιά που θα μπορούσε να αναλάβει τέτοιες ενέργειες, εξακολουθεί να αποτελεί εγκατάλειψη ή ρύπανση »
Η SpaceX δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό. Ωστόσο, η αρχική αίτηση προέβλεπε την ανάπτυξη «μελλοντικής ανακύκλωσης υλικού και συλλογής υλικών» για τους αποσυρμένους δορυφόρους. Οι εν λόγω αποσυρμένοι δορυφόροι θα είναι επίσης εφοδιασμένοι με επαρκή ποσότητα καυσίμου για την εκτέλεση ελιγμών, συμπεριλαμβανομένης της αποφυγής συγκρούσεων.
Τον Μάρτιο, η εταιρεία ενημέρωσε επίσης την FCC ότι η εκτόξευση των τροχιακών κέντρων δεδομένων θα πραγματοποιηθεί σε φάσεις, αρχίζοντας με «σημαντικά μικρότερο αριθμό δορυφόρων». Αυτοί οι δορυφόροι θα αποσυρθούν επίσης μέσω της απομάκρυνσής τους σε τροχιές-νεκροταφεία, με σκοπό την παρακολούθηση τυχόν περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ορισμένοι αναλυτές εκφράζουν επίσης αμφιβολίες σχετικά με την βιωσιμότητα του προτεινόμενου σχεδίου, καθώς δεν είναι σαφές εάν τα τροχιακά κέντρα δεδομένων θα είναι ανταγωνιστικά έναντι των επίγειων κέντρων δεδομένων όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας, την απόδοση και το κόστος. Επί του παρόντος, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν η FCC θα εγκρίνει το σχέδιο για τα τροχιακά κέντρα δεδομένων.
Στο μεταξύ, ο Lewis επεσήμανε ότι οι υπολογισμοί περιέχουν δύο εμφανή σφάλματα. Πρώτον, το άθροισμα όλων των δορυφόρων στον πίνακα ανέρχεται σε 1.198.120, αντί του αναφερόμενου ενός εκατομμυρίου. Δεύτερον, το άλλο ζήτημα σχετίζεται με τον τρόπο που οι δορυφόροι των κέντρων δεδομένων υποτίθεται ότι θα κινούνται γύρω από τη Γη σε μια «sun-synchronous» τροχιά, η οποία θα τους επιτρέπει να δέχονται συνεχώς ηλιακό φως και να εκμεταλλεύονται τα ενεργειακά οφέλη.
Ο Lewis δήλωσε στο PCMag: «Η κλίση που απαιτείται για μια τέτοια τροχιά στα 700 χλμ. είναι περίπου 98.2 μοίρες (ενώ στα 750 χλμ. είναι περίπου 98.4 μοίρες), αλλά ο πίνακας δείχνει 97.2 μοίρες για αυτήν την ομάδα. Αυτό δεν εμπνέει εμπιστοσύνη!»
Πηγή: PCMag
